Hộ mở lớp dạy thêm, dạy năng khiếu, gia sư tại nhà hay nhóm trông giữ trẻ là hộ kinh doanh dịch vụ, và phần thuế thu nhập cá nhân tính theo tỷ lệ của nhóm dịch vụ (lâu nay là nhóm dịch vụ không bao thầu nguyên vật liệu). Riêng thuế GTGT thì khác: dạy học, dạy nghề thuộc nhóm không chịu thuế GTGT theo Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, nên phần doanh thu dạy học của hộ không tính tỷ lệ GTGT. Những khoản ngoài dạy học — bán giáo trình, đồ dùng, đồ ăn — thì đi theo nhóm của chính khoản đó.
Tỷ lệ cụ thể lâu nay tra theo danh mục ngành kèm Thông tư 40/2021/TT-BTC; từ năm 2026 hộ kinh doanh bỏ khoán và tự khai theo doanh thu thực tế (Nghị quyết 198/2025/QH15), nên cần đối chiếu văn bản hướng dẫn hiện hành. Bài này ký hiệu tỷ lệ GTGT của nhóm dịch vụ là g% và tỷ lệ TNCN là t%.
Hai cách tính trên cùng một năm học
Giả sử một hộ mở lớp tiếng Anh tại nhà, doanh thu học phí cả năm 600 triệu đồng, ngoài ra bán giáo trình, tài liệu 40 triệu đồng. Giả định tổng doanh thu đã vượt ngưỡng không phải nộp thuế của hộ.
| Phần doanh thu | Cách 1: tính đủ hai phần như mọi hộ dịch vụ | Cách 2: tách phần không chịu GTGT |
|---|---|---|
| Học phí 600 triệu — GTGT | 600 triệu × g% | Không tính |
| Học phí 600 triệu — TNCN | 600 triệu × t% | 600 triệu × t% |
| Giáo trình 40 triệu | 40 triệu × (g% + t%) | Theo tỷ lệ nhóm phân phối hàng hoá |
Cách 1 nộp thừa phần GTGT của 600 triệu học phí. Chênh lệch này nhỏ với hộ ít học viên nhưng đáng kể với lớp lớn chạy quanh năm. Điều kiện để áp cách 2 là doanh thu dạy học phải tách được khỏi các khoản khác, và hoạt động thật sự là dạy học — có chương trình, có lớp, có học viên — chứ không phải dịch vụ khác được gọi tên “lớp học”.
Phần nào của lớp học không còn là dạy học
- Bán giáo trình, sách, đồ dùng học tập: hàng hoá; thường xếp nhóm phân phối.
- Tiền ăn, nước uống cho học sinh ở lại cả ngày: có thể bị xem là dịch vụ ăn uống nếu thu riêng.
- Đưa đón học sinh: dịch vụ vận tải nếu thu riêng.
- Cho thuê phòng học cho giáo viên khác dạy: cho thuê tài sản, nhóm riêng.
- Trại hè vui chơi, dã ngoại không có chương trình học: nghiêng về dịch vụ khác.
Với nhóm trông giữ trẻ, câu hỏi là hoạt động có thuộc giáo dục mầm non theo nghĩa pháp luật giáo dục hay chỉ là dịch vụ trông giữ. Nhóm trẻ độc lập đã được cấp phép theo quy định giáo dục dễ bảo vệ hơn là dạy học; trông trẻ theo giờ không có chương trình thì nên hỏi cơ quan thuế trước khi khai không chịu GTGT.
Học phí thu trước cả khoá: doanh thu thuộc kỳ nào
Hộ thường thu học phí một lần cho khoá ba tháng, sáu tháng, có khi cả năm học. Khi đã khai theo doanh thu thực tế, câu hỏi là tiền thu tháng 11 cho khoá kéo tới tháng 4 năm sau thuộc kỳ nào.
Giả sử tháng 11/2026 hộ thu 30 học viên × 12 triệu đồng = 360 triệu đồng cho khoá sáu tháng, từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027.
| Cách ghi | Doanh thu năm 2026 | Doanh thu năm 2027 |
|---|---|---|
| Theo tiền thu | 360 triệu | 0 |
| Theo thời gian dạy | 120 triệu (2 tháng) | 240 triệu (4 tháng) |
Hai cách không đổi tổng số thuế nếu tỷ lệ giữ nguyên, nhưng đổi doanh thu năm — điều quan trọng khi hộ đang ở gần ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế, hoặc khi tỷ lệ, ngưỡng thay đổi giữa hai năm. Cách ghi áp dụng cho hộ (theo tiền thu hay theo kỳ cung cấp dịch vụ) phải theo hướng dẫn hiện hành cho hộ kinh doanh; hộ nên hỏi thuế cơ sở một lần và giữ cách đó nhất quán qua các năm, không đổi qua lại theo năm nào có lợi.
Gia sư đi dạy tại nhà học sinh: kinh doanh hay tiền công
Gia sư dạy vài học sinh, nhận tiền trực tiếp từ phụ huynh, không có địa điểm riêng: nếu làm thường xuyên, có nhiều học sinh, thì là hoạt động kinh doanh dịch vụ của cá nhân. Gia sư nhận học sinh qua một trung tâm, trung tâm thu tiền và trả thù lao: đó là tiền công do trung tâm trả; nếu không có hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng thì khoản từ 2 triệu đồng/lần trở lên bị khấu trừ 10%.
Hai đường này tính khác nhau hoàn toàn: đường kinh doanh tính theo tỷ lệ trên doanh thu; đường tiền công khấu trừ 10% rồi quyết toán theo biểu luỹ tiến, có giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân. Một người có thể có cả hai nguồn, và cần ghi chép tách riêng.
Gia sư dạy qua ứng dụng kết nối gia sư với phụ huynh thì cần đọc kỹ điều khoản của ứng dụng: ứng dụng chỉ thu phí kết nối hay đứng ra thu học phí rồi trả lại cho gia sư. Hai mô hình dẫn tới hai cách xác định ai là người trả thu nhập.
Ghi chép tối thiểu cho hộ mở lớp
- Danh sách học viên theo khoá: họ tên, khoá học, số tiền, ngày thu, kỳ học.
- Biên nhận hoặc hoá đơn cho mỗi lần thu, ghi rõ “học phí khoá …” tách với tiền giáo trình, tiền ăn.
- Tài khoản nhận tiền của hộ dùng riêng cho lớp học, không trộn với chi tiêu gia đình.
- Sổ doanh thu theo kỳ khai với ba cột: học phí (không chịu GTGT), hàng hoá bán kèm, dịch vụ khác.
Không nên để phụ huynh chuyển tiền vào tài khoản của người thân rồi không ghi sổ. Dòng tiền học phí thường đều đặn, lặp lại theo tháng, rất dễ nhận ra khi đối chiếu. Ghi chép đầy đủ cũng giúp chính hộ: khi phụ huynh thắc mắc đã đóng khoá nào, khi cần hoàn tiền cho học viên nghỉ giữa chừng, hay khi cần chứng minh doanh thu để vay vốn mở rộng lớp.
Từ lớp tại nhà thành trung tâm: khi nào nên đổi hình thức
Lớp học lớn dần, thuê thêm giáo viên, thuê thêm mặt bằng, thì hình thức hộ kinh doanh có thể không còn phù hợp. Một số dấu hiệu nên cân nhắc chuyển sang doanh nghiệp:
- Thuê nhiều giáo viên theo hợp đồng dài hạn: doanh nghiệp quản lý lao động, bảo hiểm, khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của người làm công bài bản hơn.
- Chi phí lớn (thuê nhà, sửa sang, thiết bị): hộ tính theo tỷ lệ trên doanh thu không được trừ chi phí; doanh nghiệp tính thuế trên thu nhập, có trừ chi phí.
- Muốn xin giấy phép trung tâm theo quy định giáo dục, hoặc hưởng ưu đãi của lĩnh vực xã hội hoá: các ưu đãi này dành cho doanh nghiệp đủ điều kiện.
Ngược lại, lớp nhỏ, một người dạy, ít chi phí thì hộ kinh doanh vẫn gọn nhất. Không có hình thức nào đúng cho mọi lớp; nên tính thử cả hai trên doanh thu và chi phí của năm gần nhất trước khi quyết định.
Tự kiểm tra ở đâu
- Tài khoản thuế điện tử của hộ hoặc ứng dụng thuế trên điện thoại: ngành nghề đăng ký có ghi đúng hoạt động dạy học không, các kỳ đã khai.
- Văn bản đang hiệu lực: Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 cho danh mục không chịu thuế; hướng dẫn thuế cho hộ kinh doanh cho tỷ lệ và ngưỡng doanh thu.
- Giấy phép hoạt động do cơ quan giáo dục cấp nếu là nhóm trẻ, trung tâm: căn cứ để chứng minh hoạt động giáo dục.
- Thuế cơ sở nơi mở lớp: hỏi về cách ghi doanh thu học phí thu trước.
Nếu có ý định chuyển lên doanh nghiệp giáo dục, có thể thử phép tính ở máy tính thuế TNDN tại thuesuat.com/may-tinh/thue-tndn để so với cách nộp theo tỷ lệ của hộ.
Câu hỏi thường gặp
Dạy thêm cho học sinh trường mình ở nhà có được coi là kinh doanh không?
Về thuế, thu tiền dạy thêm thường xuyên là có thu nhập từ hoạt động dịch vụ. Việc giáo viên đang công tác có được dạy thêm hay không là quy định riêng của ngành giáo dục, cần kiểm tra trước.
Lớp dạy vẽ, dạy đàn cho trẻ có được coi là dạy học không chịu GTGT không?
Dạy năng khiếu có chương trình, có lớp, có học viên thường được xem là dạy học. Nếu hoạt động chủ yếu là vui chơi, trải nghiệm không có nội dung dạy thì nên hỏi cơ quan thuế.
Doanh thu học phí dưới ngưỡng không phải nộp thuế thì có cần khai không?
Hộ kinh doanh vẫn có nghĩa vụ đăng ký, khai doanh thu theo hướng dẫn hiện hành dù chưa tới mức phải nộp. Ngưỡng này trước đây là 100 triệu đồng/năm và đã được nâng trong đợt sửa luật 2024–2025; tra mức đang áp dụng.
Hoàn học phí cho học viên nghỉ giữa khoá thì doanh thu tính sao?
Phần hoàn lại được ghi giảm doanh thu ở kỳ hoàn tiền, kèm chứng từ hoàn. Nếu đã lập hoá đơn thì xử lý theo quy định về hoá đơn điều chỉnh.
Dạy trực tuyến cho học viên ở nước ngoài thì tính thế nào?
Người dạy là cá nhân cư trú tại Việt Nam vẫn khai thu nhập từ hoạt động này. Nếu làm như hộ kinh doanh thì tính theo tỷ lệ; nếu nhận thù lao qua một tổ chức thì xem cách tổ chức đó khấu trừ.
Hai vợ chồng cùng dạy ở một lớp tại nhà thì đăng ký một hộ hay hai?
Thường là một hộ kinh doanh do một người đại diện, doanh thu tính chung cho hộ. Nếu mỗi người mở lớp riêng, địa điểm riêng, thu tiền riêng thì có thể là hai hoạt động kinh doanh khác nhau.
Phụ huynh xin hoá đơn học phí để công ty hỗ trợ thì hộ có xuất được không?
Hộ kinh doanh dùng hoá đơn theo quy định dành cho hộ, có thể cấp hoá đơn cho người mua khi có yêu cầu. Nội dung ghi rõ là học phí khoá học.
