Tỷ lệ thuế trên doanh thu của hộ kinh doanh theo từng nhóm ngành

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu: thuế GTGT bằng doanh thu nhân tỷ lệ GTGT của nhóm ngành, thuế TNCN bằng doanh thu nhân tỷ lệ TNCN của nhóm ngành. Không trừ chi phí, không khấu trừ thuế đầu vào. Tỷ lệ được đặt theo nhóm ngành — phân phối hàng hoá, dịch vụ, sản xuất và vận tải, hoạt động khác, cho thuê tài sản — với mức thấp nhất cho phân phối và cao nhất cho dịch vụ.

Năm 2026 là năm có nhiều thay đổi với hộ kinh doanh: Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt phương pháp khoán chậm nhất trong năm 2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế (trước đây 100 triệu đồng/năm) đã được nâng trong đợt sửa luật 2024–2025, và bộ hướng dẫn thuế TNCN mới có hiệu lực từ 1/7/2026. Bài này không nêu tỷ lệ cụ thể của từng nhóm; hãy tra ở văn bản hiện hành theo cách hướng dẫn dưới đây.

Các nhóm ngành và vì sao tỷ lệ khác nhau

Nhóm ngành được chia theo mức giá trị tăng thêm mà hộ tạo ra trên mỗi đồng doanh thu:

• Phân phối, cung cấp hàng hoá (bán buôn, bán lẻ, tạp hoá, đại lý bán hàng): mua vào bán ra, phần chênh nhỏ so với doanh thu → tỷ lệ thấp nhất.
• Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hoá, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu (quán ăn, tiệm bánh, xưởng may, sửa chữa có thay phụ tùng): có cả hàng hoá lẫn công lao động → tỷ lệ ở giữa.
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu (cắt tóc, tư vấn, sửa chữa chỉ tính công, cho thuê dịch vụ): doanh thu gần như toàn bộ là giá trị tăng thêm → tỷ lệ cao nhất.
• Hoạt động kinh doanh khác: nhóm còn lại, tỷ lệ riêng.
• Cho thuê tài sản (nhà, mặt bằng, phương tiện): nhóm riêng, cách khai riêng.

Mô tả chi tiết ngành nào thuộc nhóm nào nằm ở danh mục kèm theo thông tư hướng dẫn thuế với hộ kinh doanh (trước đây là Thông tư 40/2021/TT-BTC; từ 1/7/2026 cần đối chiếu Thông tư 87/2026/TT-BTC và văn bản thay thế nếu có).

Doanh thu tính thuế gồm những gì

Doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền công, tiền hoa hồng, tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ, gồm cả phụ thu, phụ trội, khoản được hưởng không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Ba điểm hay sót:

• Tiền khách chuyển khoản vào tài khoản cá nhân vẫn là doanh thu. Nhận tiền bán hàng qua tài khoản của người nhà để “không lộ” là cách làm rủi ro, vì dữ liệu ngân hàng và nền tảng thanh toán ngày càng được đối chiếu.
• Doanh thu qua sàn thương mại điện tử, ứng dụng giao đồ ăn là doanh thu gộp trước khi sàn trừ phí; phí sàn không được trừ khỏi doanh thu tính thuế của hộ.
• Hàng đổi, hàng tặng, dùng cho gia đình từ hàng kinh doanh: theo nguyên tắc chung vẫn có thể phải xác định doanh thu. Đọc hướng dẫn cụ thể.

Bảng tra: nhóm — căn cứ tính — nơi tra mức hiện hành

Nếu hộ kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường hoặc khai thác tài nguyên, các loại thuế này tính thêm theo quy định riêng, không nằm trong tỷ lệ GTGT, TNCN.

Hộ làm nhiều ngành: tách doanh thu hoặc chịu tỷ lệ cao

Một tiệm vừa bán phụ tùng xe máy vừa sửa xe, một quán vừa bán cà phê vừa cho thuê chỗ làm việc — mỗi phần thuộc một nhóm ngành. Nguyên tắc:

1. Tách được doanh thu từng nhóm thì mỗi phần áp tỷ lệ của nhóm đó. Hoá đơn, sổ bán hàng ghi riêng từng loại là căn cứ tách.
2. Không tách được thì theo hướng dẫn lâu nay, toàn bộ doanh thu có thể phải áp tỷ lệ của nhóm có mức cao nhất trong các ngành hộ đang làm. Nói cách khác, gộp sổ là tự chọn mức cao.

Với sửa chữa có thay phụ tùng, cách thể hiện trên hoá đơn quyết định nhóm: tiền công và tiền phụ tùng ghi riêng, hay ghi chung một dịch vụ sửa chữa trọn gói. Nên thống nhất một cách và giữ căn cứ.

Hộ nhiều địa điểm và năm chuyển từ khoán sang kê khai

Hộ kinh doanh ở nhiều địa điểm (hai sạp chợ, một cửa hàng và một kho có bán lẻ) kê khai theo từng địa điểm với cơ quan thuế quản lý nơi đó, nhưng khi xét ngưỡng doanh thu và khi quyết toán thì phải tổng hợp doanh thu của tất cả địa điểm. Đây là việc hay bị bỏ qua: mỗi địa điểm đều dưới ngưỡng, nhưng cộng lại thì vượt.

Với hộ trước đây nộp khoán, năm 2026 là năm chuyển sang tự kê khai. Những việc nên làm ngay:

• Xác định nhóm ngành của từng mảng doanh thu và mở sổ theo dõi riêng.
• Kiểm tra hộ có thuộc diện phải dùng hoá đơn điện tử, hoá đơn khởi tạo từ máy tính tiền theo quy định hiện hành không.
• Đăng ký tài khoản giao dịch thuế điện tử và nắm kỳ kê khai (tháng hay quý) mà cơ quan thuế thông báo.
• Mở tài khoản ngân hàng dùng riêng cho kinh doanh, tách khỏi chi tiêu gia đình.

Tính thử một kỳ kê khai bằng ký hiệu

Giả sử một hộ bán lẻ kiêm quán giải khát, trong một quý có doanh thu bán hàng hoá tách riêng là D1 và doanh thu đồ uống pha chế là D2. Gọi tỷ lệ GTGT và TNCN của nhóm phân phối là g1% và t1%, của nhóm sản xuất – dịch vụ gắn với hàng hoá là g2% và t2% (ký hiệu, không phải mức thật).

• Thuế GTGT của quý = D1 × g1% + D2 × g2%.
• Thuế TNCN của quý = D1 × t1% + D2 × t2%.

Nếu hộ không tách được D1 và D2 mà chỉ có tổng D, theo hướng dẫn lâu nay có thể phải tính D × g2% và D × t2% — tức toàn bộ doanh thu chịu tỷ lệ của nhóm cao hơn. Với hộ có phần bán hàng hoá chiếm tỷ trọng lớn, chênh lệch này không nhỏ.

Cách tính khi doanh thu cả năm vượt ngưỡng không phải nộp thuế (tính trên toàn bộ doanh thu hay chỉ trên phần vượt) phụ thuộc quy định hiện hành sau đợt sửa luật; không dùng lại cách tính của các năm trước mà không kiểm tra.

Tự kiểm tra ở đâu

1. Tài khoản thuế điện tử của hộ hoặc ứng dụng thuế trên điện thoại: xem thông tin đăng ký (ngành nghề, địa điểm), tờ khai đã nộp, số thuế còn phải nộp.
2. Cổng hoá đơn điện tử nếu hộ dùng hoá đơn: tổng doanh thu trên hoá đơn là căn cứ đối chiếu với doanh thu kê khai.
3. Thuế cơ sở quản lý nơi kinh doanh: hỏi nhóm ngành của mình theo danh mục hiện hành, nhất là với ngành mới hoặc làm nhiều ngành.

Nếu doanh thu nằm quanh ngưỡng không phải nộp thuế, xem thêm phần hộ kinh doanh dưới ngưỡng trên Miễn Thuế.